نوشته‌ها
لیست نوشته ها
جستجو

سه‌شنبه - ۱۱ مهر ۱۳۹۱

تاوان

تاوان

Atonement

یان مک‌یوئن

سال نشر: ۲۰۰۱

ترجمه‌ی مصطفا مفیدی

انتشارات نیلوفر/ چاپ اول/ ۱۳۹۱

 


«یان مک‌یوئن» (متولد ۱۹۴۸) - که در فارسی نام او را «مک‌ایوان» و «مک‌اون» هم ضبط کرده‌اند - از بزرگ‌ترین نویسنده‌گان ‌معاصر ماست. مک‌یوئن در ادبیات انگلیسی‌زبان و ادبیات دنیا بسیار محبوب و مشهور است و در جای‌گاهی ایستاده است که هر نویسنده‌ای آرزوی آن را دارد. در کارنامه‌ی او جوایز و افتخارات پرشماری دیده می‌شود که، در حال حاضر، کسب جایزه‌ی معتبر «بوکر» برای رمان «آمستردام» شاخص‌ترین آن‌هاست. آثار مک‌یوئن شکوه رمان‌های کلاسیک و چیره‌دستی نویسنده‌گان ‌نام‌دار قرن نوزدهم و نیمه‌ی اول قرن بیستم را تداعی می‌کنند. در عین حال، مدرن‌اند و فرزند زمانه‌ی خود. در فهرست «۱۰۰۱ کتاب که باید پیش از مرگ خواند» نام هشت کتاب از مک‌یوئن آمده است، در حالی که، مثلن، بالزاک و داستایفسکی، هر یک، با پنج کتاب در این لیست حضور دارند! اغراق نیست اگر بگوییم او - در کنار کازوئو ایشی‌گورو - مهم‌ترین نویسنده‌ی زنده‌ی انگلستان است.

سابقه‌ی توجه بازار کتاب ایران به مک‌یوئن به هم‌این چهار، پنج سال اخیر بازمی‌گردد. آثار او مشکلات ممیزی دارند و شاید به هم‌این دلیل چاپ نوشته‌های او رونق نگرفته است. تاکنون، فقط سه کتاب «خیال‌باف» (با ترجمه‌ی میلاد زکریا)، «سگ‌های سیاه» (با ترجمه‌ی امیرحسین مهدی‌زاده)، و «تاوان» (با ترجمه‌ی مصطفا مفیدی)، با دردسر زیاد، مجوز گرفته و منتشر شده‌اند. «آمستردام،» «شنبه،» «خورشیدی،» و «باغ سیمانی» هم ترجمه شده‌اند، اما هم‌چون‌آن - و بعضی چند سال است که - در گرفت و گیر مجوزند و معلوم نیست کی مجال حضور در بازار را پیدا کنند.

«تاوان» در زمره‌ی شناخته‌شده‌ترین و به‌ترین کارهای مک‌یوئن است. مجله‌ی تایم این کتاب را در فهرست صد رمان بزرگ همه‌ی اعصار قرار داده است. با فیلمی که «جو رایت» در سال ۲۰۰۷ بر اساس «تاوان» ساخت شهرت این کتاب عالم‌گیر شد.

«تاوان» داستانی‌ست از عشق، از نفرت، از سو‌ء‌تفاهم،  و از جنگ. ماجرا در سال ۱۹۳۵ می‌آغازد. در سال‌هایی که اروپا در واهمه و جمود پیش از جنگ جهانی دوم به سر می‌برد. هیتلر در آلمان بر سر کار است و دولت‌مردان اروپایی آماده می‌شوند که با حمله‌ی احتمالی او به کشورشان مقابله کنند. خانواده‌ی تالیس خانواده‌ای نیمه‌اشرافی‌ست که در کوشکی قدیمی نزدیک به لندن ساکن است. داستان در سه فصل و یک قسمت پایانی و با تمرکز بر زنده‌گی کاراکترهای مختلف روایت می‌شود و تا سال ۱۹۹۹ پیش می‌آید.

شخصیت محوری «تاوان» دختری‌ست به نام «بریونی تالیس.» او در ۱۳ ساله‌گی، روزی، از پنجره صحنه‌‌ای می‌بینید که باعث بهت و وحشت‌اش می‌شود: سسیلیا - خواهرش - در برابر «رابی ترنر» - پسر خدمت‌کار خانه - عریان می‌شود و در آب استخر می‌پرد. عصر آن روز، نامه‌ای از رابی می‌گیرد تا آن را به خواهرش برساند. بچه‌تر و احمق‌تر از آن است که بفهمد بین این دو عشقی پرحرارت و پاک در جریان است. بنابراین، وقتی مخفیانه نامه را باز می‌کند و جملات عاشقانه‌ی رابی خطاب به خواهرش را می‌خواند، مطمئن می‌شود رابی بیمار جنسی است و خطری مهلک خواهر عزیزش را تهدید می‌کند. او باید هرطور شده جلوی رابی بایستد و خواهرش را از شر این موجود پلید مصون نگه دارد.

فاجعه در مهمانی شام‌گاهی هم‌آن روز رخ می‌دهد. دو پسرخاله و یک دخترخاله‌ی بریونی برای گذراندن تعطیلات تابستان به خانه‌ی آن‌ها آمده‌اند. پسرخاله‌ها – که دوقلوهایی ۹ ساله‌اند – غم‌گین و دل‌لتنگ و آزرده‌اند و با گذاشتن یک نامه، از خانه فرار می‌کنند. جست‌وجو برای یافتن آن‌ها آغاز می‌شود و با اتفاقی عجیب و بهت‌انگیز پایان می‌یابد. کسی در تاریکی شب به «لولا» - دخترخاله ۱۵ ساله - تجاوز می‌کند و می‌گریزد. بریونی متجاوز را از دور و در ظلمت مطلق می‌بیند و با توجه به هیولایی که در ذهن‌اش از رابی ساخته است، - نیمی با خباثت و نیمی با تردید - او را به‌عنوان متجاوز به پلیس معرفی می‌کند. رابی بی‌گناه است، اما با شهادت مطمئن و مصرانه‌ی بریونی در دادگاه، مقصر شناخته می‌شود و به زندان می‌افتد. زنده‌گی او و سسیلیا تباه شده است و بیش و پیش از همه زنده‌گی خود بریونی.

سال‌های بعدی با درد و رنج و حسرت و پرسش و نفرت و خشم و انزوا می‌گذرند. جنگ آغاز می‌شود و رابی را، که تازه از زندان رها شده، به جبهه‌ی فرانسه می‌فرستند. عذاب وجدان دست از سر بریونی برنمی‌دارد. حالا که ۱۸ ساله شده، عمق خطایی را که مرتکب شده و تباهی مترتب بر آن را درک کرده است. می‌خواهد متجاوز واقعی را به قانون معرفی کند و حیثیت ازدست‌رفته‌ی رابی بین اعضای خانواده را بازگرداند، خواهرش را از ناامیدی و انزوا و نفرت نجات دهد، و، خلاصه، همه‌چیز را جبران کند؛ اما افسوس که گذشته را نمی‌توان زنده کرد و آب رفته به جوی بازنمی‌گردد. او باید تاوان گناه بزرگی را که مرتکب شده بپردازد و این کار را هم می‌کند، اما به شیوه‌ای عجیب و بسیار غم‌بار.

در کنار بازآفرینی پرشور مک‌یوئن از عشق زوال‌ناپذیر سسیلیا و رابی، روایتی که او از جنگ جهانی دوم ارائه می‌دهد روایتی‌ست زنده و تپنده و هنرمندانه. واقعی‌تر از بسیاری تصاویر ارائه شده از جنگ. تاثیرگذار و ویران‌کننده. مک‌یوئن یکی از به‌ترین راویان لحظات خونین و دهشت‌بار جنگ جهانی دوم است و این در حالی‌ست که او چند سالی بعد از این جنگ به دنیا آمده و آن را به چشم ندیده است.

در «تاوان» فرقی نمی‌کند که پای «سو‌ء‌تفاهم» در میان است یا «‌سو‌ء‌نیت‌.» توهم حقیقت جای واقعیت را می‌گیرد و عده‌ای بی‌گناه قربانی اشتباهات دیگران می‌شوند. متجاوزها و مقصرها اما تاوانی نمی‌دهند. سسیلیا و رابی، و خانواده‌های‌ این دو، قربانی اشتباه یا دشمنی بریونی می‌شوند، و کل اروپا قربانی اشتباه یا دشمنی سیاست‌مدارها.

«تاوان» رمانی اندوه‌بار و داستانی‌ست پر آب چشم. خواننده تا مدت‌ها صحنه‌ها و کاراکترهای آن و تاوانی را که بریونی می‌پردازد در ذهن خواهد داشت. اگر سراغ «تاوان» رفتید، در نظر داشته باشید که رمان در ابتدا پر از جزییات است و با ریتمی کند و سنگین پیش می‌رود. باید اندکی تحمل کنید تا داستان جا بیفتد و جذابیت نفس‌گیرش آغاز شود.

پیش‌بینی من این است که اگر یان مک‌یوئن در ده سال آینده زنده باشد، حتمن لذت و افتخار کسب جایزه‌ی نوبل ادبیات را هم تجربه خواهد کرد. در ادامه‌ی این سلسله‌یادداشت‌ها رمان‌های دیگری نیز از یان مک‌یوئن معرفی می‌شوند.

(نوشته‌های سلسله‌یادداشت‌های «۲۰۰ کتاب که باید پیش از مرگ خواند» را می‌توانید از این‌جا ببینید و بخوانید . کتاب الکترونیک «۱۰۰۱ کتاب که باید پیش از مرگ خواند» را از این آدرس دان‌لود کنید).  


امکانات: Next Blog Previous Blog Blog Comments - 1 Print Blog Send To Friend Add Blog To Favorite
http://www.ketablog.ir/blogs/blog.php?code=236
دیدگاه‌
<< صفحه بعدی ۰۱ صفحه قبلی >>
این نظر به صورت خصوصی نوشته شده است و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده می باشد.

ثبت نظر
برای ثبت نظر جدید در ارتباط با نوشته فرم زیر را کامل کنید.
وارد کردن مواردی که با علامت v مشخص شده‌اند الزامی است.
نام: v
Chage Language
پست الکترونیک:
سایت اینترنت:
نظر شما: v
 :artist:  :biggrin:  :bowl:  :cry:  :dizzy:  :mad:  :nono:  :pirate:  :sad:  :shocked:  :sick:  :smile:  :tongue:  :uhh:  :wacko:  :wink:  :yinyang:

نظر خصوصی
در صورت انتخاب این گزینه، نظر بصورت خصوصی ثبت خواهد شد و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده خواهد بود.
تاییدیه: v
برای تایید اطلاعات فرم متن داخل تصویر را مجددا وارد نمایید.

 
نوشته‌های مرتبط

RSS 2.0

javied1364@gmail.com

امکانات
خبرنامه سایت
گزارش‌ها
مطالب سایت
نوشته ها: ۲۸۰
نظرات: ۹۸۳
دنبالکها: ۰
مشاهده صفحات
تعداد کل: ۲۶۸۰۲۱۲ صفحه
مشاهده امروز: ۷۰۱ صفحه
بیشترین مشاهده:
جمعه - ۴ فروردین ۱۳۹۶
تعداد: ۲۶۶۷۴ صفحه
بازدید همزمان
در حال حاضر: ۱ نفر
بیشترین بازدید همزمان:
چهارشنبه - ۱۷ شهریور ۱۳۹۵
تعداد: ۳۶۱ نفر
مراجعه به: