نوشته‌ها
لیست نوشته ها
جستجو

سه‌شنبه - ۱۵ فروردین ۱۳۹۱

اختراع هوگو کابرهاختراع هوگو کابره

برایان سلزنیک/ ترجمه‌ی رضی هیرمندی

نشر افق/ چاپ اول/ ۱۳۹۰

کتاب «اختراع هوگو کابره» و فیلم «هوگو» (ساخته‌ی مارتین اسکورسیزی) برای من از لذت‌بخش‌ترین آثار هنری سال بودند. اول کتاب را خواندم و بعد فیلم را دیدم. به شما هم توصیه می‌کنم اگر هنوز سراغ این دو اثر نرفته‌اید، برای این‌که دو بار لذت ببرید، حتمن این ترتیب را رعایت کنید! وگرنه، فقط از شاه‌کار سینمایی اسکورسیزی محظوظ می‌شوید و کتاب آوانگارد سلزنیک لطف و مزه‌اش را از دست می‌دهد.

«اختراع هوگو کابره» حدود ۶۰۰ صفحه دارد اما از حجم‌اش نترسید! بیش از ۱۵۸ تصویر فوق‌العاده (هر کدام در دو صفحه) چاشنی داستان‌اند و به این ترتیب حجم آن‌چه «می‌بینید» بیش‌تر از صفحاتی‌ست که می‌خوانید! اصلن این نام «سینمارمان» که روی جلد کتاب آمده از هم‌این‌جا نشات می‌گیرد.

قبل از این‌که برویم سراغ خود رمان، دوست دارم مطلبی را بگویم. نشر افق انصافن در انتشار «اختراع هوگو کابره» سنگ تمام گذاشته است. کتاب‌آرایی و نحوه‌ی چاپ کتاب و تلفیق تصاویر و متون با نهایت سلیقه و دقت انجام شده، طوری که حتا اگر کتاب‌خوان هم نباشید، با دیدن و ورق‌زدن این کتاب وسوسه‌ی مطالعه‌اش گریبان‌تان را می‌گیرد! از این گذشته، قیمتی که نشر افق برای این کتاب در نظر گرفته واقعن ارزان است، طوری که می‌شود گفت قید سود را زده و فقط هزینه‌ی تولید را روی جلد آورده است. در این بحبوحه‌ی گرانی کاغذ و دیگر خدمات چاپ این‌که رمانی با ۵۸۴ صفحه و ۱۵۸ تصویر را به قیمت ۸۵۰۰ تومان به بازار عرضه کنی، بیش‌تر تعجب برمی‌انگیزد تا تحسین!

بگذریم. هوگو کابره نام پسرکی یازده، دوازده ساله است که در میان دیوارهای یک ایست‌گاه راه‌آهن در پاریس زنده‌گی می‌کند. سال‌های ۱۹۳۰ است و سینما کم‌کم دارد وارد عصر طلایی خود می‌شود. اگر بخواهیم درون‌مایه‌ی کتاب را در دو کلمه خلاصه کنیم، می‌شود: «ستایش سینما.» جالب‌ترین ترفند نویسنده این است که با درکی عمیقن فرمالیستی قالب نوشته‌اش را با محتوای آن هم‌آهنگ کرده. رمانی که قرار است تاریخ سینما را روایت و به یکی از پیش‌گامان این صنعت و هنر  ادای احترام کند خودش هم به سبک یک فیلم سینمایی جلو می‌رود. نویسنده هم‌آن ابتدا به ما می‌گوید که تصور کنیم در یک سالن تاریک سینما نشسته‌ایم و می‌خواهیم فیلمی ببینیم؛ و البته این فیلمی‌ست روی کاغذ. ما بخشی از ماجراها را می‌خوانیم و بعضی را تماشا می‌کنیم. برخلاف عادت مالوف، تصاویر «اختراع هوگو کابره» نقش مکمل متن را ندارند، آن‌ها خود متن‌اند.

لایه‌ی ابتدایی قصه به رابطه‌ی هوگو و یک آدم آهنی مربوط است. پدر هوگو، که ساعت‌ساز بوده، این آدم آهنی زیبا و پیچیده را در انباری یک موزه‌ یافته است. هوگو، که استعداد ساعت‌سازی را از پدر به ارث برده و شیفته‌ی ماشین‌آلات و اسباب‌بازی‌هاست، یک دل نه صد دل عاشق این آدم آهنی می‌شود. عمر پدر هوگو به تعمیر کامل این دست‌گاه عجیب قد نمی‌دهد و خود هوگو طی ماجراهایی آن را به دست می‌آورد. این اتفاق زمانی می‌افتد که مجبور شده به هم‌راه عمو کلود به ایست‌گاه قطار برود و آنجا در کار نگه‌داری ساعت‌های پرشمار به او کمک کند.

هوگو ضمن کار سخت روزانه، فقط یک سرگرمی، یک رویا، و یک هدف در سر دارد: این‌که این آدم‌ آهنی را تعمیر کند. آخر این یک آدم آهنی معمولی نیست. یک قلم در دست دارد و کلی چرخ‌دنده درون‌اش کار گذاشته شده که اگر شروع به حرکت کنند، آدم‌ آهنی چیزی خواهد نوشت. هوگو گمان می‌کند آن‌‌چه آدم آهنی می‌نویسد پیامی‌ست از طرف پدرش. برای تعمیر دست‌گاه نیاز به قطعات و ابزارهایی دارد. پولی برای خرید آن‌ها در بساط نیست، پس تنها راه دزدیدن‌شان از مغازه‌ی اسباب‌بازی‌‌فروشی ایست‌گاه است. این فروش‌گاه کوچک را پیرمردی به ظاهر بداخلاق اداره می‌‌کند.

ضمن این اتفاقات، کم‌کم، می‌فهمیم که ماجرا به یک آدم‌ آهنی و پسرکی یتیم ختم نمی‌شود. آن مغازه‌ی اسباب‌بازی متعلق به «ژرژ میلیس» است، از پیش‌گامان صنعت سینما و کسی که رویا را به پرده آورد. میلیس ۵۰۰ فیلم کوتاه و بلند ساخت. شاه‌کار او «سفر به ماه» از خلاقلانه‌ترین آثار تاریخ سینماست و تا به ام‌روز ستوده می‌شود. میلیس، بعد از جنگ، به حاشیه رفته و افسرده شده است. مجبور شده کل فیلم‌های‌اش را بفروشد تا آن‌‌ها را بسوازنند و از موادشان پاشنه‌ی کفش بسازند. دوره‌ی دیگری در سینما آغاز شده و او نتوانسته با آن هم‌آهنگ شود. این است که تصمیم گرفته دیگر به گذشته فکر نکند و به‌طور کلی سابقه‌ی سینمایی‌اش را به فراموشی بسپرد. این دکه‌ی کوچک اسباب‌بازی‌فروشی را خریده و آن‌‌جا خود را سرگرم می‌کند و خرج زنده‌گی خودش، زن‌اش، و ایزابل ـ دخترخوانده‌اش ـ را به دست می‌آورد.

طی یک سلسله ماجرای جذاب، هوگو با کمک ایزابل آدم‌ آهنی را بالاخره راه می‌اندازد و آن‌ها می‌بینند که دست‌گاه صحنه‌ای زیبا از فیلم «سفر به ماه» را نقاشی می‌کند، آن صحنه‌ی معروفی که در آن یک موشک به چشم مرد ماه‌نشین فرو می‌رود. حتا ایزابل هم از راز پدرخوانده‌اش با خبر نیست و این نقاشی به این دو نوجوان کمک می‌کند تا پرده از گذشته‌ی ژرژ میلیس بردارند. آن‌ها آکادمی فیلم فرانسه را از زنده بودن ژرژ میلیس اسطوره‌ای ـ که همه گمان می‌کنند در جنگ کشته شده ـ باخبر می‌کنند. با کمک محقق و استادی به نام «رنه تابار» حدود هشتاد فیلم میلیس را از انبارها و زیرزمین‌های آکادمی می‌یابند و از خطر نابودی نجات می‌دهند. آکادمی فیلم برای میلیس مقرری ماهانه تعیین می‌کند و یک بزرگ‌داشت باشکوه هم برای او می‌گیرد. به این ترتیب، ژرژ میلیس می‌فهمد که فراموش نشده و عمرش را بی‌هوده نگذرانده است. می‌فهمد که مردم قدر هنرش را می‌دانند. و این زنده‌گی تازه برای او و برای هوگو کابره‌ی ماست که حالا شعبده‌بازی حرفه‌ای شده است.

قصه‌ی «اختراع هوگو کابره» چفت و بست محکمی دارد و با سورپرایزهای‌اش مدام ما را مشتاق و پی‌گیر نگه می‌دارد. یک لحظه هم از نفس نمی‌افتد و خواننده را خسته نمی‌کند. از سر تا ته‌اش را با شور و اشتیاق دنبال می‌کنیم و از رنج‌های هوگو رنج می‌بریم و از موفقیت‌اش در کشف رازها خرسند می‌شویم.

«اختراع هوگو کابره» به شعری می‌ماند در ستایش جادوی فیلم و سینما. ستایش «رویا دیدن در بیداری.» ستایش آن‌ شعبده‌بازهایی که این شعبده‌ی جدید را اختراع کردند و پر و بال دادند، لومی‌یرها، میلیس‌ها و ... ستایش شعبده‌ای که، برخلاف دیگر شعبده‌ها، با گذشت زمان کهنه نشد و از مد نیفتاد و هنوز هم که هنوز است می‌تواند ما را پای پرده، یا جلوی صفحه‌ی تله‌ویزیون‌های‌مان، میخ‌کوب کند. همیشه جادوی جدیدی رو می‌کند، همیشه ترفند نویی در آستین دارد، و انگار بزرگ‌ترین شعبده‌ای‌ست که انسان اختراع کرده است.

«اختراع هوگو کابره» از به‌ترین کتاب‌هایی بود که سال گذشته در ایران منتشر شد.

فید کتابلاگ

امکانات: Next Blog Previous Blog Blog Comments - 4 Print Blog Send To Friend Add Blog To Favorite
http://www.ketablog.ir/blogs/blog.php?code=185
دیدگاه‌
<< صفحه بعدی ۰۱ صفحه قبلی >>
كیمیا
یک‌شنبه - ۱۴ آبان ۱۳۹۱
واقعاً كتاب ساده اس و فقط سبكش جالبه...
امکانات: Email Website

تینا
سه‌شنبه - ۶ تیر ۱۳۹۱
من کتاب را خواندم.داستان ساده ای دارد و به نظر من مثل برخی داستانها پر از رمز و راز و ناگفته نیست.داستان در عین سادگی جذاب است.

پاسخ کتابلاگ
درست می‌فرمایید. یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت این کتاب همین است که، به قول شما، «در عین ساده‌گی جذاب است.»
امکانات: Email Website

رویا
سه‌شنبه - ۲ خرداد ۱۳۹۱
در مورد فیلم‌٬ من فیلم ژرژ ملیس را خیلی بیش تر از فیلم مارتین اسکوسیزی ذوست داشتم. نمی دانم چرا ولی انگار رنگ و لعاب فیلم جوهره ی اصلی اش را پنهان کرده بود. این طور که در مورد کتاب نوشتید حتمن می خوانم اش. قیمت اش که واقعن مناسب است!  
امکانات: Email Website

علی فیاض منش
چهارشنبه - ۱۶ فروردین ۱۳۹۱
در باب سر و شكل ِ كتاب و چاپ خوب و قیمت ِ مناسب با شما موافقم. این كه كپی رایت كتاب هم خریداری شده است جای تحسین دارد. ولی با دوپارگی داستان مشكل دارم :
داستان آن آدمك مكانیكی و كشف راز با داستان پیدایش سینما. به نظرم این دو تكه زیادی زوری و تحمیلی به هم چسبیده اند. یعنی اگر به جای ژرژ ملیس كبیر و پیدایش جلوه های بصری در سینمای صامت ، گراهام بل و اختراع تلفن را بگذارید ، اتفاق عجیبی نمیفتد. و مشكل دیگر شخصیت آنتی پاتیك ِ هوگو است. اما اصل بر لذت است : اگر از خواندن این كتاب لذت برده اید پس این كتاب كتاب خوبیست.

پاسخ کتابلاگ
«اختراع هوگو کابره» فانتزیک است و در مورد اتفاقاتی که در آن می‌افتد هم باید بر مبنای مقتضیات هم‌این ژانر قضاوت کرد. اگر ماجراهای آن‌را با واقع‌گرایی رمان‌های رئالیستی قیاس کنیم، خیلی از حادثه‌ها و کشمکش‌ها و روی‌داد‌های‌اش باورناپذیر ـ یا به قول شما: زوری و تحمیلی ـ می‌نماید. چون‌آن‌چه فیلم هوگو را دیده باشید، تایید می‌کنید که اسکورسیزی هم این جنبه‌ی فانتزیک داستان را خیلی خوب درک کرده و حتا با نوعی اغراق دست روی‌اش گذاشته و آن‌را پرورانده.
در مورد خرید کپی‌رایت من هم با شما موافق‌ام. نشر افق تا جایی که ممکن است این‌کار را می‌کند و باید امیدوار باشیم ناشران دیگر هم دست از «راه‌زنی فرهنگی» بردارند و به حقوق مولفان احترام بگذارند.
امکانات: Email Website

ثبت نظر
برای ثبت نظر جدید در ارتباط با نوشته فرم زیر را کامل کنید.
وارد کردن مواردی که با علامت v مشخص شده‌اند الزامی است.
نام: v
Chage Language
پست الکترونیک:
سایت اینترنت:
نظر شما: v
 :artist:  :biggrin:  :bowl:  :cry:  :dizzy:  :mad:  :nono:  :pirate:  :sad:  :shocked:  :sick:  :smile:  :tongue:  :uhh:  :wacko:  :wink:  :yinyang:

نظر خصوصی
در صورت انتخاب این گزینه، نظر بصورت خصوصی ثبت خواهد شد و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده خواهد بود.
تاییدیه: v
برای تایید اطلاعات فرم متن داخل تصویر را مجددا وارد نمایید.

 
نوشته‌های مرتبط

RSS 2.0

javied1364@gmail.com

امکانات
خبرنامه سایت
گزارش‌ها
مطالب سایت
نوشته ها: ۲۸۰
نظرات: ۹۸۳
دنبالکها: ۰
مشاهده صفحات
تعداد کل: ۲۵۸۹۹۳۸ صفحه
مشاهده امروز: ۸۳۱ صفحه
بیشترین مشاهده:
جمعه - ۴ فروردین ۱۳۹۶
تعداد: ۲۶۶۷۴ صفحه
بازدید همزمان
در حال حاضر: ۴ نفر
بیشترین بازدید همزمان:
چهارشنبه - ۱۷ شهریور ۱۳۹۵
تعداد: ۳۶۱ نفر
مراجعه به: