نوشته‌ها
لیست نوشته ها
جستجو

دوشنبه - ۱۱ مهر ۱۳۹۰

لب‌خند بی‌لهجهکتاب اول خانم «فیروزه دوما» (جزایری) Funny in Farsi نام داشت و با استقبال خیلی خوبی در ایالات متحده مواجه شد. این کتاب با نام «عطر سنبل، عطر کاج» به فارسی هم درآمد و چاپ‌های متعدد آن ـ بیش از ۲۰ چاپ ـ نشان داد که به دل ایرانی‌ها هم نشسته است.  بعد از این استقبال شایان، و فروش خیره‌کننده، طبیعی بود که باید منتظر اثر دیگری از نویسنده‌ی کتاب باشیم. این انتظار پنج سال طول کشید و بالاخره در سال ۲۰۰۸ کتاب جدید خانم دوما با نام Laughing Without an Accent  به بازار آمد.

از این کتاب دو ترجمه‌ی قابل قبول به فارسی منتشر شده است: «خندیدن بدون لهجه» (نیلا والا ـ نشر باغ نو) و «لب‌خند بی‌لهجه» (غلام‌رضا امامی ـ نشر هرمس.) درباره‌ی ترجمه (!) ‌ی دیگر کتاب هم در انتهای یادداشت خواهم نوشت.

وقتی «عطر سنبل، عطر کاج» را خواندم، یادداشتی نوشتم و از نویسنده‌ی کتاب انتقاد کردم. اعتراض من به این بود که چرا او برای خنداندن مخاطب امریکایی به حربه‌ی سخیف ِ احمق‌ نشان دادن خانواده‌ی خود و کل ایرانی‌ها متوسل شده است؟ البته از حق نگذریم، کتاب صحنه‌ی خنده‌دار هم کم نداشت، صحنه‌هایی که بدون توهین و تحقیر یک شخص یا یک ملیت لب‌خند به لب مخاطب می‌آورد و ساعت‌هایی شاد برای‌اش فراهم می‌کرد.

با این تفاسیر، اعتراف می‌کنم با پیش‌داوری منفی سراغ «لب‌خند بی‌لهجه» رفتم، اما کتاب غافل‌گیرم کرد. درباره‌ی ضعف و قوت‌اش سخن خواهم گفت، اما در مرحله‌ی اول از این‌که خانم دوما در این اثر راه و رسم دیگری برای جلب توجه‌ی مخاطبان انتخاب کرده بسیار خرسند شدم.

«لب‌خند بی‌لهجه» هم ساختاری مشابه «عطر سنبل، عطر کاج» دارد. هر دو کتاب شامل خاطره‌هایی از اتفاقات بامزه و جالب‌توجه هستند که برای نویسنده روی داده‌اند. فیروزه دوما یک ایرانی ـ امریکایی‌ست که از سنین پایین بین دو فرهنگ ایران و ایالات متحده زنده‌گی و رشد کرده و سپس برای همیشه در ینگه‌دنیا مانده‌گار شده است. او از ماجراهای تلخ و شیرینی می‌نویسد که به عنوان یک مهاجر از سر گذرانده و در خلال این خاطره‌نویسی تصویری نسبتن واضح از شیوه‌ی زنده‌گی ایرانی و نیز دنیای ایرانیایی که به امریکا کوچیده‌اند به دست می‌دهد.

در وهله‌ی اول، احتمالن، لذت کشف زنده‌گی ایرانی بود که توجه امریکایی‌ها را به Funny in Farsi جلب کرد، هم‌آن‌طور که عطش شناخت جامعه‌ی افغان نام «خالد حسینی» را سر زبان‌ها انداخت و اثرش را به صدر پرفروش‌ها رساند. امریکایی‌های زیادی هستند که می‌خواهند بدانند هزاران مایل دورتر از سرزمین‌شان ـ جایی که دلارهایی که با عنوان مالیات پرداخته‌اند، خرج جنگ می‌شود ـ چه می‌گذرد. می‌خواهند بدانند «محور شرارت» (!) چه‌جور جایی‌ست، و مردمان‌اش از کدام سیاره به آن‌جا نقل مکان کرده‌اند. پس طبیعی‌ست کتاب‌هایی که درباره‌ی ایران و افغانستان نوشته می‌شود، مورد توجه قرار بگیرد.

اما این شیوه‌ی جلب مخاطب برای یک اثر ادبی نمی‌تواند دایمی باشد. با فروکش‌کردن اخبار و عادی‌شدن اوضاع، خواه‌ناخواه از شدت توجه افکار عمومی هم کاسته می‌شود و آن‌وقت است که هر کتاب فقط و فقط با تکیه بر ارزش‌های فنی و هنری‌اش می‌تواند حرفی برای گفتن داشته باشد. فیروزه دوما ظاهرن این نکته را خیلی خوب فهمیده است.

«لب‌خند بی‌لهجه» خیلی کم‌تر از «عطر سنبل، عطر کاج» مایه‌های ایرانی دارد و از گونه‌ای طنز عمومی‌تر و کلی بهره می‌گیرد. آن‌چه می‌خوانیم بیش‌تر شبیه داستان‌ است تا یک خاطره‌ی صرف. طنز فاخرتر و زیرپوستی‌تری دارد، و قدرت قلم نویسنده باعث شده که حتا اتفاقات خیلی عادی و روزمره به شیوه‌ای جذاب روایت شوند.

انصافن، قلم فیروزه جزایری پخته‌تر شده است. او یک گام جلوتر رفته و می‌توان امیدوار بود کتاب بعدی او حتا از «لب‌خند بی‌لهجه» هم خواندنی‌تر و دل‌نشین‌تر باشد. البته نباید «لب‌خند بی‌لهجه» را با شاه‌کارهای ادبیات ایران یا جهان مقایسه کنیم. این کتاب در زمره‌ی آثاری‌ست که حرف‌های قلنبه‌سلنبه برای زدن ندارند و در عین حال آبکی و مبتذل هم نیستند. نمی‌خواهند دنیای ادبیات را تکان بدهند و فقط در پی جذب مخاطبان عادی‌اند. وجود این کتاب‌ها نه تنها بد نیست که برای رونق بازار کتاب لازم است.

حرف درباره‌ی این کتاب بسیار است، اما نمی‌خواهم بیش از این یادداشت را طولانی کنم. سخن‌کوتاه، به‌طور کلی کتاب را پسندیدم و از خواندن‌اش لذت بردم. به‌جای شرح و توضیح بیش‌تر درباره‌ی «لب‌خند بی‌لهجه» لازم می‌بینم موضوع دیگری را مطرح کنم.


بدون لهجه خندیدن

«حسن کام‌شاد» کتابی دارد به نام «مترجمان: خائنان» که در آن اشکالات و کج‌فهمی‌ها و لغزش‌های مترجم‌ها را طی مقالاتی بررسی کرده است. مطمئن‌ام آقای کام‌شاد ترجمه‌ی «آرمانوش باباخانیانس» از کتاب خانم دوما را ـ که باعنوان «بدون لهجه خندیدن» توسط نشر «جمهوری» منتشر شده ـ نخوانده است! وگرنه، اسم کتاب‌اش را به «مترجمان: متجاوزان» تغییر می‌داد!

متاسف‌ام که جانب ادب را فرو می‌گزارم، اما کاری که آرمانوش باباخانیانس با کتاب خانم دوما انجام داده دقیقن ریپ کردن متن است. حجم زیادی از صفحات را حذف کرده، داستان را به میل خودش بازنویسی کرده، و دخل و تصرف‌هایی خارج از حدی که بتوانید تصور کنید در متن داشته است. بی‌شک، این کتاب یکی از فاجعه‌آمیزترین و بدترین ترجمه‌های تاریخ چاپ و نشر فارسی‌ست. بنابراین، تاکید می‌کنم تحت هیچ شرایطی این کتاب را نخرید و نخوانید.

پیش از نگارش این یادداشت، چرخی در وب فارسی زدم و چند اظهارنظر راخواندم. عمومن از کتاب جدید فیروزه دوما انتقاد و آن را کتابی بسیار ضعیف معرفی کرده بودند. تمامی این نقدها بر اساس ترجمه‌ی آرمانوش باباخانیانس بود. تعجبی هم ندارد. من هم اگر این ترجمه را مبنا قرار می‌دادم، کتاب دوما را به لقب «بی‌سر و ته ترین کتاب سال» مفتخر می‌کردم!

چون ترجمه‌ی این ـ به اصطلاح ـ مترجم (!) زودتر از باقی ترجمه‌ها منتشر شده، خیلی‌ها آن‌ را خریده و خوانده‌اند و البته توی ذوق‌شان هم خورده است. مواظب باشید شما هم در دام نیفتید. اگر خواستید سراغ کتاب فیروزه دوما بروید، دو ترجمه‌ی دیگر را انتخاب کنید.

مشترک فید باشید تا آسان و همیشه مطالب را بخوانید

فید کتابلاگ


امکانات: Next Blog Previous Blog Blog Comments - 4 Print Blog Send To Friend Add Blog To Favorite
http://www.ketablog.ir/blogs/blog.php?code=121
دیدگاه‌
<< صفحه بعدی ۰۱ صفحه قبلی >>
مجتبی
چهارشنبه - ۵ تیر ۱۳۹۲
متاسفانه ترجمه آقای امامی هم در کتاب "بامزه در فارسی" در مقایسه با ترجمه‌ای که با عنوان عطر سنبل، عطر کاج منتشر شد دارای حذفیات زیادی بود! حذفیاتی که به طنز ظریف کتاب آسیب زده بود. نمونه‌ای که الان کاملا به خاطر دارم در فصل کتاب با عنوان عروسی بود. بنابراین نمی‌تونم مطمئن باشم این ترجمه هم از این مسئله به دور نبوده. در هر صورت ممنون بابت معرفی ترجمه‌ها، ظاهرا از کتاب ترجمه جدید هم...
امکانات: Email Website

الناز
سه‌شنبه - ۱۳ فروردین ۱۳۹۲
سلام .. ممنون که درباره ترجمه ها توضیح دادید . من دلم می خواد که حتما این کتاب رو بخونم .حایی برای خرید آنلاین کتاب سراغ دارید؟ و در ضمن لطفا بگید ترجمه چه کسی رو ترجیح می دید؟
امکانات: Email Website

رویا
دوشنبه - ۱ خرداد ۱۳۹۱
من ترجمه ی نیلا والا را از کتاب فیروزه جزایری دوما خوانده ام و تقریبا مطمنم شما ان ترجمه را نخوانده اید یا شاید هم کامل نخوانده اید وگرنه به آن لقب قابل قبول را نمی دادید! ترجمه ی نیلا والا بی نهایت افتضاح٬ غیرقابل تحمل و درواقع غیر قابل قبول است. موقع خواندن این ترجمه اصلا شک کرده بودم که زبان فارسی زبان اول این به اصطلاح مترجم باشد! دوتا ترجمه ی دیگر را نخوانده ام و اگر این جناب باباخانیانس توانسته بدتر از نیلا والا ترجمه کند لقب متجاوز واقعا حق اوست!  
مشتاق شدم ترجمه ی غلام رضا امامی را بخوانم ...  
و یک چیز دیگر که حیفم می اید نگویم: سایت شما یکی از بهترین یا شاید هم بهترین سایت کتابی است که دیده ام. واقعن ممنون:)
امکانات: Email Website

gholamreza emami
سه‌شنبه - ۱۲ مهر ۱۳۹۰
با سلام..می خواهم تشکر کنم از نظرتان درباره تر جمه کتاب <لبخند بی لهجه>.. به اگا هیتان می رسانم که  متن  کامل کتاب دیگر خانم جزائری < با مزه در فارسی>   که توسط من ترجمه شد ه به زودی <نشر هرمس> منتشرش خواهد  کرد..

پاسخ کتابلاگ
آقای امامی عزیز, من هم از شما بابت ترجمه‌ی خوب‌تان از کتاب خانم جزایری تشکر می‌کنم. در جریان ترجمه‌ی «بامزه در فارسی» هستم و امیدوارم هر چه زودتر به بازار بیاید.
امکانات: Email Website

ثبت نظر
برای ثبت نظر جدید در ارتباط با نوشته فرم زیر را کامل کنید.
وارد کردن مواردی که با علامت v مشخص شده‌اند الزامی است.
نام: v
Chage Language
پست الکترونیک:
سایت اینترنت:
نظر شما: v
 :artist:  :biggrin:  :bowl:  :cry:  :dizzy:  :mad:  :nono:  :pirate:  :sad:  :shocked:  :sick:  :smile:  :tongue:  :uhh:  :wacko:  :wink:  :yinyang:

نظر خصوصی
در صورت انتخاب این گزینه، نظر بصورت خصوصی ثبت خواهد شد و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده خواهد بود.
تاییدیه: v
برای تایید اطلاعات فرم متن داخل تصویر را مجددا وارد نمایید.

 
نوشته‌های مرتبط

RSS 2.0

javied1364@gmail.com

امکانات
خبرنامه سایت
گزارش‌ها
مطالب سایت
نوشته ها: ۲۸۰
نظرات: ۹۸۳
دنبالکها: ۰
مشاهده صفحات
تعداد کل: ۲۶۸۰۱۷۶ صفحه
مشاهده امروز: ۶۶۵ صفحه
بیشترین مشاهده:
جمعه - ۴ فروردین ۱۳۹۶
تعداد: ۲۶۶۷۴ صفحه
بازدید همزمان
در حال حاضر: ۳ نفر
بیشترین بازدید همزمان:
چهارشنبه - ۱۷ شهریور ۱۳۹۵
تعداد: ۳۶۱ نفر
مراجعه به: